SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA MASOFAVIY TA’LIM JARAYONINI INDIVIDUALIZATSIYA QILISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Abstract
Mazkur maqolada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalari asosida masofaviy ta’lim jarayonini individualizatsiya qilishning pedagogik asoslari nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Individualizatsiya, differensiatsiya va shaxsiylashtirish tushunchalarining o‘zaro nisbati yoritilib, konstruktivizm, yaqin rivojlanish zonasi, andragogika va o‘z-o‘zini tartibga solib o‘rganish nazariyalariga tayangan holda SI vositalarining didaktik imkoniyatlari asoslab beriladi. Maqolada masofaviy ta’limda individual ta’lim traektoriyasini loyihalashning pedagogik tamoyillari ishlab chiqilgan, besh bosqichdan iborat tsiklik pedagogik model taklif etilgan hamda o‘qituvchi va SI hamkorligining mazmuni ochib berilgan. Shuningdek, algoritmik tarafkashlik, ma’lumotlar maxfiyligi, akademik halollik va raqamli tengsizlik bilan bog‘liq xavflar tahlil qilinib, ularni kamaytirishning pedagogik shartlari ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalari “Yangi O‘zbekistonning 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan taraqqiyot strategiyasi”da ta’lim sifatini oshirish, inson kapitalini rivojlantirish va raqamlashtirish borasida belgilangan vazifalarni amalga oshirishda oliy ta’lim muassasalari uchun metodik asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Downloads
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: https://lex.uz/docs/-5841063
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni “«Raqamli O‘zbekiston – 2030» strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: https://lex.uz
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi PQ-4996-son Qarori “Sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: https://lex.uz
6.Atabaeva B.J. Sun’iy intellekt texnologiyalari yordamida oliy ta’limda masofaviy o‘qitish tizimini rivojlantirish imkoniyatlari // Ilim hám jámiyet. – Nukus: Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti, 2024. – № 6. – 67–69-b.
7.Kudenov T.M. Talabalar o‘z-o‘zini rivojlantirishning sun’iy intellekt asosidagi adaptiv pedagogik tizimi // Ilim hám jámiyet. – Nukus: Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti, 2026. – № 5. – 100–102-b.
8. Garrison D.R., Anderson T., Archer W. Critical Inquiry in a Text-Based Environment: Computer Conferencing in Higher Education // The Internet and Higher Education. – 2000. – Vol. 2, No. 2–3. – P. 87–105.
9. Holmes W., Bialik M., Fadel C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. – Boston: Center for Curriculum Redesign, 2019.
10. Holstein K., McLaren B.M., Aleven V. Co-designing a Real-time Classroom Orchestration Tool to Support Teacher–AI Complementarity // Journal of Learning Analytics. – 2019. – Vol. 6, No. 2. – P. 27–52.
15. Pane J.F., Steiner E.D., Baird M.D., Hamilton L.S. Continued Progress: Promising Evidence on Personalized Learning. – Santa Monica, CA: RAND Corporation, 2015.
16. Selwyn N. Should Robots Replace Teachers? AI and the Future of Education. – Cambridge: Polity Press, 2019.
