ISSIQLIK ALMASHINUVI QURILMALARINING OQIM KANALLARI GEOMETRIYASINI CFD MODELLASHTIRISH ASOSIDA OPTIMALLASHTIRISH
Abstract
Mazkur maqolada issiqlik almashinuvi qurilmalarining oqim kanallari geometriyasini hisoblash suyuqlik dinamikasi — CFD modellashtirish asosida optimallashtirish masalasi tadqiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi issiqlik uzatish koeffitsiyentini oshirish, qurilmaning gidravlik qarshiligini kamaytirish va umumiy termogidravlik samaradorlikni yaxshilash imkonini beruvchi oqim kanali konstruktiv parametrlarini aniqlashdan iborat. Ishda plastinali va ixcham issiqlik almashinuvi qurilmalari uchun kanal balandligi, kengligi, gidravlik diametri, burilish burchagi, to‘lqinsimonlik darajasi, yo‘naltiruvchi qovurg‘alar oralig‘i hamda oqimning kirish-chiqish konfiguratsiyasi asosiy geometrik omillar sifatida qabul qilindi. Hisoblash modeli massa, impuls va energiyaning saqlanish tenglamalariga asoslangan bo‘lib, turbulent oqim uchun k–ε va k–ω SST modellarining qo‘llanish imkoniyatlari tahlil qilindi. Optimallashtirishda issiqlik uzatish koeffitsiyenti, Nusselt soni, bosim yo‘qotilishi, ishqalanish koeffitsiyenti va termogidravlik samaradorlik mezonlari birgalikda baholandi. Tahlil natijalariga ko‘ra, kanal geometriyasini faqat issiqlik uzatishni oshirishga yo‘naltirish bosim yo‘qotilishini keskin ko‘paytirishi mumkin. Shu sababli Pareto-optimal yechimlar asosida ko‘p mezonli optimallashtirish yondashuvi maqsadga muvofiq ekani asoslandi. Taklif etilgan CFD-optimallashtirish metodikasi issiqlik almashinuvi qurilmalarini loyihalash, energiya sarfini kamaytirish, materialdan foydalanish samaradorligini oshirish va sanoat qurilmalarining ekspluatatsion ko‘rsatkichlarini yaxshilash uchun amaliy ahamiyatga ega.
Downloads
References
1. Kays W. M., London A. L. Compact Heat Exchangers. New York: McGraw-Hill, 1984.
2. Shah R. K., Sekulić D. P. Fundamentals of Heat Exchanger Design. Hoboken: John Wiley & Sons, 2003.
3. Incropera F. P., DeWitt D. P., Bergman T. L., Lavine A. S. Fundamentals of Heat and Mass Transfer. 7th ed. Hoboken: John Wiley & Sons, 2011.
4. Versteeg H. K., Malalasekera W. An Introduction to Computational Fluid Dynamics: The Finite Volume Method. 2nd ed. Harlow: Pearson Education, 2007.
5. Patankar S. V. Numerical Heat Transfer and Fluid Flow. New York: Hemisphere Publishing Corporation, 1980.
6. Manglik R. M., Bergles A. E. Heat transfer and pressure drop correlations for the rectangular offset-strip-fin compact heat exchanger. Experimental Thermal and Fluid Science. 1995. Vol. 10, No. 2. P. 171–180.
7. Webb R. L., Kim N. H. Principles of Enhanced Heat Transfer. 2nd ed. New York: Taylor & Francis, 2005.
8. Wang Q. W., Zeng M., Ma T. Review of heat exchanger optimization methods. International Journal of Heat and Mass Transfer. 2019.
9. Khoshvaght-Aliabadi M., Sartipzadeh O. Geometric optimization of compact heat exchangers using thermo-hydraulic performance criteria. Applied Thermal Engineering. 2016.
10. Kleijnen J. P. C. Design and analysis of simulation experiments. Springer Series in Statistics. New York: Springer, 2008.
11. Nield D. A., Bejan A. Convection in Porous Media. 5th ed. New York: Springer, 2017.
12. Huang X., Li H., Zhang Y. Efficient energy utilization through proper design of microchannel heat exchanger manifolds: A comprehensive review. International Journal of Heat and Mass Transfer. 2023.
13. Fan Y., Luo L., Godefroid F. Compact heat exchangers: Design and optimization with CFD. International Journal of Heat and Mass Transfer. 2019.
14. Wang L., Sundén B. Performance comparison of some tube inserts for turbulent heat transfer in a circular tube. International Communications in Heat and Mass Transfer. 2002.
15. O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasi. Ilmiy nashrlarga qo‘yiladigan umumiy talablar va ilmiy maqolalarni rasmiylashtirish bo‘yicha tavsiyalar. Toshkent: OAK rasmiy materiallari. – https://oak.uz/

