XALQ PEDAGOGIKASI FANINI O‘QITILISHINING DOLZARBLIGI MASALALARI
Abstract
Ushbu maqolada xalq pedagogikasi fanini zamonaviy ta'lim tizimida o‘qitishning dolzarbligi masalalari ilmiy-nazariy, metodologik va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy g‘oyasi shundan iboratki, xalq pedagogikasi faqat tarixiy-ma'rifiy merosni eslatib turuvchi fakultativ bilimlar majmui emas, balki shaxsni madaniy identifikatsiya, axloqiy mas'uliyat, ijtimoiy hamkorlik, avlodlararo kommunikatsiya va fuqarolik faolligi ruhida tarbiyalashga xizmat qiladigan integral pedagogik resursdir. Bugungi globallashuv, raqamli kommunikatsiya va axborot oqimlari sharoitida yoshlarning ma'naviy immunitetini kuchaytirish, milliy qadriyatlarni ilmiy asosda anglash va ularni zamonaviy kompetensiyalar bilan uyg‘unlashtirish zarurati xalq pedagogikasi fanining o‘quv jarayonidagi o‘rnini qayta baholashni talab etadi. Maqolada xalq pedagogikasining tarbiyaviy, madaniy, kommunikativ va didaktik imkoniyatlari xalq og‘zaki ijodi, urf-odatlar, marosimlar, maqollar, matallar, ertaklar, dostonlar, oilaviy tarbiya an'analari hamda mahalla institutining pedagogik vazifalari bilan bog‘liq holda yoritiladi. Tadqiqotda hujjatli-tahliliy, qiyosiy-pedagogik, kontent-tahlil va konseptual umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Natijalar xalq pedagogikasini o‘qitishda fanlararo yondashuv, kontekstual talqin, amaliy topshiriqlar, refleksiv suhbat, madaniy keyslar va loyiha texnologiyalarining samaradorligini ko‘rsatadi. Xulosa sifatida xalq pedagogikasi fanini o‘qitish pedagogik kadrlar tayyorlash, uzluksiz ta'limda tarbiyaviy ishlar sifatini oshirish va milliy-ma'naviy taraqqiyotga xizmat qiluvchi muhim ilmiy-amaliy yo‘nalish ekanligi asoslanadi.
References
[1] O‘zbekiston Respublikasining “Ta'lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son. Lex.uz.
[2] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni. 2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida. Lex.uz.
[3] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 27-fevraldagi PQ-4623-son Qarori. Pedagogik ta'lim sohasini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. Lex.uz.
[4] Dewey, J. Democracy and Education: An Introduction to the Philosophy of Education. New York: Macmillan, 1916.
[5] Vygotsky, L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
[6] Bruner, J. The Culture of Education. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1996.
[7] UNESCO. Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action. Paris: UNESCO, 2015.
[8] Freire, P. Pedagogy of the Oppressed. New York: Continuum, 1970.
[9] Rogoff, B. The Cultural Nature of Human Development. Oxford: Oxford University Press, 2003.
[10] Lave, J., Wenger, E. Situated Learning: Legitimate Peripheral Participation. Cambridge: Cambridge University Press, 1991.
[11] Gadamer, H.-G. Truth and Method. London: Continuum, 2004.
[12] Bronfenbrenner, U. The Ecology of Human Development. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1979.
[13] Banks, J. A. Cultural Diversity and Education: Foundations, Curriculum, and Teaching. Boston: Pearson, 2016.
[14] Avloniy, A. Turkiy Guliston yoxud axloq. Toshkent: O‘qituvchi, turli nashrlar.
[15] Hoshimov, K., Nishonova, S. Pedagogika tarixi. Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2005.
