INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA SINTAKTIK KONSTRUKSIYALARNING SEMANTIK VA FUNKSIONAL XUSUSIYATLARI: QIYOSIY-DISKURSIV TAHLIL
Abstract
Mazkur ilmiy maqola ingliz va o‘zbek tillarida sintaktik konstruksiyalarning semantik va funksional xususiyatlarini qiyosiy-diskursiv yondashuv asosida tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda sintaktik konstruksiya faqat grammatik shakl sifatida emas, balki nutq jarayonida ma’no hosil qiluvchi, kommunikativ niyatni ifodalovchi va pragmatik vazifani bajaruvchi funksional birlik sifatida talqin qilinadi. IMRaD modeli asosida olib borilgan ilmiy izlanishlarda ingliz va o‘zbek tillarida bir xil sintaktik shakllarning turli semantik effektlar berishi, shuningdek, turli sintaktik vositalar orqali o‘xshash kommunikativ maqsadlarning ifodalanishi qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari sintaktik ma’no faqat struktur bilan belgilanmasligini, balki kontekst, diskurs va pragmatik omillar bilan uzviy bog‘liq holda shakllanishini ilmiy jihatdan asoslaydi hamda qiyosiy sintaksisda semantik-funksional yondashuvning ustuvorligini ko‘rsatadi.
References
1. Austin, J. L. How to Do Things with Words. — Oxford: Oxford University Press, 1962.
2. Biber, D., Conrad, S., & Reppen, R. Corpus Linguistics: Investigating Language Structure and Use. — Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
3. Chomsky, N. Aspects of the Theory of Syntax. — Cambridge, MA: MIT Press, 1965.
4. Comrie, B. Language Universals and Linguistic Typology. — Chicago: University of Chicago Press, 1989.
5. Crystal, D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language. — Cambridge: Cambridge University Press, 2003.
6. Halliday, M. A. K. An Introduction to Functional Grammar. — London: Edward Arnold, 1994.
7. Leech, G. Principles of Pragmatics. — London: Longman, 1983.
8. Lyons, J. Semantics. — Cambridge: Cambridge University Press, 1977.
9. Payne, T. E. Describing Morphosyntax. — Cambridge: Cambridge University Press, 1997.
10. Rahmatullayev, Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Sintaksis. — Toshkent: Fan, 2008.
11. M.Rasulova//Dramatik diskursda metafora va uning lingvokulturologik xususiyatlari//avtorefirat.Toshkent-2024.B-52
