KO‘ZI OJIZ O‘QUVCHILARDA BRAYL NOTA YOZUVI ORQALI MUSIQA SAVODINI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY-PEDAGOGIK ASOSLARI
Abstract
Mazkur ilmiy maqola ko‘zi ojiz o‘quvchilarda musiqa savodini shakllantirish jarayonida Brayl nota yozuvidan foydalanishning nazariy-pedagogik asoslarini DSc darajasida tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot IMRaD modeli asosida olib borilib, Brayl nota tizimi faqat muqobil yozuv shakli sifatida emas, balki ko‘rish imkoniyati cheklangan o‘quvchilarning musiqiy tafakkuri, idroki va ijodiy faoliyatini rivojlantiruvchi kompleks didaktik mexanizm sifatida talqin etiladi. Maqolada ko‘zi ojiz o‘quvchilarning musiqa savodini egallash jarayoni sensor-kompensator rivojlanish, eshitish idroki va taktil xotira bilan uzviy bog‘liq holda ko‘rib chiqilib, Brayl nota yozuvining mazkur jarayondagi pedagogik imkoniyatlari va metodik cheklovlari ochib beriladi. Ilmiy tahlil davomida Brayl nota tizimining an’anaviy nota yozuvi bilan o‘zaro farqlari, ularning musiqa savodini shakllantirishdagi ta’sir mexanizmlari hamda maxsus ta’lim sharoitida qo‘llashning metodologik tamoyillari aniqlanadi. Tadqiqot natijalari ko‘zi ojiz o‘quvchilar bilan ishlovchi musiqa pedagoglari, defektologlar va maxsus ta’lim muassasalari uchun nazariy-metodik asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
1. Abdullayeva, M. A. Musiqa pedagogikasi nazariyasi va metodikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019.
2. Azizxo‘jayeva, N. N. Pedagogik texnologiyalar va ta’lim jarayonini loyihalash. – Toshkent: TDPU, 2003.
3. Bo‘ronov, B. A. Musiqiy tafakkur va eshitish idrokining rivojlanishi. – Toshkent: Fan, 2017.
4. G‘ulomov, A. G. Estetik idrok va musiqiy kognitsiya asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2020.
5. Ismoilova, D. R. Maxsus pedagogika va defektologiya asoslari. – Toshkent: Universitet, 2018.
6. Karimova, S. M. Inkluziv musiqa ta’limida metodik yondashuvlar. – Toshkent: Innovatsiya, 2022.
7. Kodirov, F. M. Faoliyatga asoslangan ta’lim va kognitiv rivojlanish. – Toshkent: Fan ziyosi, 2016.
8. Musurmonova, O. O. Estetik tarbiya va san’at pedagogikasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2015.
9. Normatova, Z. X. Maxsus ta’limda sensor-kompensator rivojlanish muammolari. – Toshkent: TDPU nashriyoti, 2021.
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi”. – Toshkent, 2019.
11. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi. Maxsus ta’lim muassasalari uchun musiqa fani o‘quv dasturi. – Toshkent, 2022.
