RANG TASVIRDA NATIRMOT ISHLASH JANRI: TARIXIY-MADANIY MANBALAR, KOMPOZITSIYA QONUNLARI VA ZAMONAVIY BADIY TAJRIbA ASOSIDA ILMIY TAHLIL
Abstract
Ushbu maqola rangtasvir san’atida natyurmort (still life) janrining san’atshunoslik, kompozitsion, texnologik va estetik xususiyatlarini IMRaD strukturasi asosida ilmiy tarzda tahlil qiladi. Tadqiqot natyurmort janrining tarixiy genezisi, Sharq va G‘arb maktablaridagi taraqqiyoti, milliy tasviriy san’atdagi o‘ziga xos vizual kodlar, rangshunoslik, yorug‘-soya qonuniyatlari, predmetlar nisbatlari, faktura, formaning konstruktiv yechimi hamda zamonaviy badiiy texnologiyalardagi transformatsiya jarayonlarini qamrab oladi. Natyurmortning badiiy-ta’limiy jarayondagi o‘rni, rassomlik metodikasida ko‘ruv xotirasi, kuzatuvchanlik, plastik tafakkur va rang tuyg‘usini rivojlantirishdagi funksional ahamiyati chuqur asoslanadi. Tadqiqotda kompozitsion markaz shakllanishi, rang-kontrast munosabatlari, xromatik muvozanat, predmetning badiiy obrazga aylanish mexanizmi va zamonaviy san’atda natyurmortning konseptual talqinlari ilmiy-tahliliy asoslangan holda yoritiladi. Tahlil natijalari natyurmort janrining faqat o‘quv mashqi emas, balki mustaqil badiiy-falsafiy fenomen sifatidagi dolzarbligini tasdiqlaydi.
References
1. Azizxo‘jayeva N. N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. — Toshkent: TDPU, 2003.
2. Arnheim R. Art and Visual Perception: A Psychology of the Creative Eye. — Berkeley: University of California Press, 1974.
3. Baxodirov M. Rangtasvir asoslari. — Toshkent: O‘zbekiston san’at nashriyoti, 2012.
4. Chardin J.-B.-S. Still Life Studies. Paris, 1760.
5. Gombrich E.H. The Story of Art. — London: Phaidon Press, 1995.
6. Kandinskiy V. O duxovnom v iskusstve. — Moskva, 1912.
7. Ostrovskaya L. Kompozitsiya v jivopisi. — Moskva, 1987.
8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Maktabgacha ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi to‘g‘risida”gi PQ–4312-son Qarori. — Toshkent, 2019.
9. O‘zbekiston Respublikasi Ta’lim vazirligining 159-son malaka tavsifi. — Toshkent, 2025.
10. Sultonov S. Tasviriy san’at metodikasi. — Toshkent, 2018.
11. Xofman L. Color Theory in Painting. — New York, 1962.
