SUGʻORILADIGAN TUPROQLARDA HARAKATCHAN GUMUSNING SHAKLLANISH DINAMIKASI.
Main Article Content
Abstract
:Ushbu tadqiqotda sug‘oriladigan o‘tloqi-bo‘z tuproqlarda loviya ekiniga qo‘llanilgan mineral va biologik o‘g‘itlarning harakatchan gumus shakllanishiga ta’siri o‘rganildi. Aniqlanishicha, harakatchan gumus o‘simliklarning oziqlanishida markaziy ahamiyatga ega bo‘lib, aynan bu fraksiya orqali azot, fosfor va boshqa makroelementlar osonlik bilan o‘zlashtiriladi. Tajriba natijalari shuni ko‘rsatdiki, gumusning harakatchan shakli eng yuqori darajada 1-fon (P60K60) + N30 + BiNitro kombinatsiyasi ostida (0,225%) hosil bo‘ldi. Bu natijalar gumusning shakllanishiga mikrobiologik va agrotexnik omillar birgalikda ta’sir qilishini ko‘rsatadi. Harakatchan gumus miqdori vegetatsiya davrida ritmik o‘zgaradi: bahorda ko‘payib, hosil yig‘im-terimiga yaqin kamayadi. Gumus dinamikasiga iqlim sharoiti, mikroorganizmlar faolligi, o‘g‘itlash tizimi va tuproqning fizik xossalari kuchli ta’sir ko‘rsatadi. Zamonaviy agrotexnologiyalar (minimal ishlov, organik o‘g‘itlash, biopreparatlar) yordamida harakatchan gumus zahirasini barqarorlashtirish mumkin. Tadqiqot natijalari yer unumdorligini saqlab qolish, biologik faol muhit yaratish va ekologik barqarorlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega.
Article Details
Conference Proceedings Volume
Section
References
1. Yuldasheva, Z.S., & Xamdamova, N.O. (2022). Organik o‘g‘itlar va biopreparatlarning o‘simlik o‘sishiga ta’siri. Ilm-fan va taraqqiyot, 3(5), 25–28.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori, 2015-yil 29-dekabr, PQ–2460-son.
3. Islamov, A.I., & Nabiev, M.K. (2019). Tuproqdagi gumus fraksiyalarining mavsumiy o‘zgarishlari. Agroilm, 6(1), 33–40.
4. GOSTUXIN, M.I. (2021). Humus Transformation in Irrigated Soils. Eurasian Soil Science, 54(5), 842–850.
5. Rusanov, A.M. (2021). Biologically active substances and humus formation. Russian Agricultural Science, 47(2), 150–157.
6. Lehmann, J., & Kleber, M. (2015). The contentious nature of soil organic matter. Nature, 528(7580), 60–68.
7. Yakovleva, E.N., & Gusev, A.S. (2022). Organic matter dynamics under different tillage systems. Soil Fertility, 3(81), 17–24.